Menu

GGZ in, de auto uit?

Header afbeelding

GGZ in, de auto uit?

Samenvatting

Autorijden kan voor psychiatrische patiënten van groot belang zijn om tot optimale maatschappelijke participatie en herstel te komen. Doordat antipsychotica duizeligheid, sufheid en afgenomen concentratie kunnen veroorzaken, kunnen ze de patiënt (tijdelijk) rijongeschikt maken. Maar niet alleen medicatie kan gevolgen hebben: de auteurs van dit artikel tonen aan dat de implicaties van de psychiatrische diagnose vaak nog veel verstrekkender zijn. Zo blijkt een patiënt na herstel van een psychotische episode nog minimaal twee jaar wettelijk rijongeschikt. Toch gaan rijden is (theoretisch) strafbaar en kan bij een ongeval problemen geven met het geweten, de verzekering of justitie.

Leerdoelen

Na het doornemen van dit artikel
◆ ken je de invloed van antipsychotica op de rijvaardigheid;
◆ weet je dat de psychiatrische diagnose die je stelt, vaak veel grotere implicaties heeft voor de rijgeschiktheid dan de gebruikte medicatie;
◆ weet je waar je de wettelijke eisen kan vinden die gesteld zijn met betrekking tot de rijgeschiktheid bij psychiatrische diagnoses en medicatiegebruik;
◆ weet je met behulp van welke interventies je patiënten kunt ondersteunen bij het zoeken naar alternatieven.

Auteurs

Sander Brouwer

verpleegkundig specialist GGZ en Hoofd Behandelzaken, Antes Rotterdam

drs. Sander de Vries

psychiater, GGZ Noord-Holland-Noord

Entreetoets

1. Indien een psychiatrische diagnose zoals psychose wordt gesteld, geldt dat de patiënt rijongeschikt is en voor een in de wet vastgestelde periode vanaf herstel niet mag rijden. Hoe lang is deze periode?

2. Tijdens een acute psychotische episode is het evident dat de aanwezige wanen en/of hallucinaties een veilige deelname aan het verkeer onmogelijk maken. Echter, de behandeling van de psychose zelf met antipsychotica kan op zijn beurt leiden tot onder andere het ontstaan of tot toename van… (noem ten minste 2 bijwerkingen)

Verklarende woordenlijst
Literatuurlijst

1    Vervloet M, Jong JD de, Dijk L van. Rijgevaarlijke geneesmiddelen en verkeersdeelname: meningen van consumenten en professionals. Utrecht: Nivel, 2007.

2    Vermeeren A, Wolschrijn H, Leufkens TRM, Theunissen EL, Kuypers KPC, Ramaekers JG. Psychofarmaca en rijvaardigheid. Psyfar 2010 5(2):62-5.

3    Edlund MJ, Conrad C, Morris P. Accidents among schizophrenic outpatients. Comprehensive Psychiatry 1989;30(6):522-6.

4    Alvarez J, Gier H de, Mercier-Guyon C, Verstraete A. Categorization system for medicinal drugs affecting driving performance. http://www.icadts.nl/reports/medicinaldrugs1.pdf

5    KNMP. Medicatiedeelname. http://www.knmp.nl/downloads/medicijnen-zorgverlening/g-standaard-1/categorie_verkeersdeelname_groepen.pdf

6    KNMG. Handreiking Beroepsgeheim en politie/justitie. Utrecht: Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst, februari 2012.

7    Wolf MM de. Rijgeschiktheid bij psychiatrische aandoeningen; literatuuroverzicht en consequenties voor de praktijk. Tijdschr Psychiatr 2010;52(8):555-64.

8    Raad van State. Uitspraak 2003.01515/1. Den Haag, 6 augustus 2003.

9    Coulter A, et al. Where are the patients in their decision-making about their own care? Policy brief, written for the who European Ministerial Conference on Health Systems, 25-27 June, 2008, Talinn, Estland.

10  Prochaska JO, Velicer WF. The transtheoretical model of health behavior change. Am J Health Promot 1997;12(1):38-48.

11  Ouwens M, Burg van der S, Faber M, Weijden van der T. Shared decision making & zelfmanagement. Literatuuronderzoek naar begripsbepaling. Nijmegen: umc Radboud, 2012.

12  Stiggelbout AM et al. Shared decision making: really putting patients at the centre of healthcare. BMJ 2012;;344:e256.

Externe bronnen
Help en toelichting

Beeld bij dit artikel
Leerdoelen

Na het doornemen van dit artikel
◆ ken je de invloed van antipsychotica op de rijvaardigheid;
◆ weet je dat de psychiatrische diagnose die je stelt, vaak veel grotere implicaties heeft voor de rijgeschiktheid dan de gebruikte medicatie;
◆ weet je waar je de wettelijke eisen kan vinden die gesteld zijn met betrekking tot de rijgeschiktheid bij psychiatrische diagnoses en medicatiegebruik;
◆ weet je met behulp van welke interventies je patiënten kunt ondersteunen bij het zoeken naar alternatieven.

Samenvatting

Autorijden kan voor psychiatrische patiënten van groot belang zijn om tot optimale maatschappelijke participatie en herstel te komen. Doordat antipsychotica duizeligheid, sufheid en afgenomen concentratie kunnen veroorzaken, kunnen ze de patiënt (tijdelijk) rijongeschikt maken. Maar niet alleen medicatie kan gevolgen hebben: de auteurs van dit artikel tonen aan dat de implicaties van de psychiatrische diagnose vaak nog veel verstrekkender zijn. Zo blijkt een patiënt na herstel van een psychotische episode nog minimaal twee jaar wettelijk rijongeschikt. Toch gaan rijden is (theoretisch) strafbaar en kan bij een ongeval problemen geven met het geweten, de verzekering of justitie.

Auteurs

Sander Brouwer

verpleegkundig specialist GGZ en Hoofd Behandelzaken, Antes Rotterdam

drs. Sander de Vries

psychiater, GGZ Noord-Holland-Noord